میثاق هلاکویی، مدیر عامل زنجیره بیتامین: تنش حرارتی یک عامل استرسزا در محیط پرورش طیور است که عملکرد، سلامت و رفاه پرندگان را بهطور منفی تحت تأثیر قرار میدهد.
اثرات سیستماتیک تنش حرارتی میتواند چندین سیستم بیولوژیکی را مختل کرده و تغییراتی در سطوح مختلف، از جمله بیان ژن، متابولیسم و تنظیم اپیژنتیک، ایجاد کند که از جمله اثرات آن می توان به؛
کاهش مصرف خوراک، کاهش وزن و رشد ضعیف، کاهش تولید و کیفیت تخممرغ، کاهش بازده خوراک و ضعف در سیستم ایمنی طیور می شود.
تغییرات ترنسکریپتومیک در تنش حرارتی نیز باعث عواملی چون ؛
تنظیم دما و پاسخ به استرس که ژنهایی مانند HSP (پروتئینهای شوک حرارتی) برای محافظت از سلولها در برابر آسیب افزایش بیان مییابند.
متابولیسم در تنش حرارتی باعث تغییراتی در ژنهای مرتبط با متابولیسم انرژی میشود که مسیرهایی مانند گلیکولیز به جای فسفریلاسیون اکسیداتیو ترجیح داده میشوند.
عملکرد ایمنی مورد دیگری است که بسیاری از ژنهای مرتبط با سیستم ایمنی کاهش بیان پیدا میکنند و باعث تضعیف پاسخهای ایمنی میشوند.
استرس اکسیداتیو که تنش حرارتی آن را افزایش میدهد و باعث افزایش بیان ژنهای دفاع آنتیاکسیدانی میشود.
در بخش تغییرات اپیژنتیک نیزعواملی چون ؛
تنش حرارتی تغییرات اپیژنتیک ایجاد میکند که تغییرات وراثتی در بیان ژن بدون تغییر در توالی DNA هستند.
متیلاسیون DNA: تغییر در الگوهای متیلاسیون DNA میتواند ژنهای خاصی را که مرتبط با استرس هستند فعال یا خاموش کند. مشخص شده که تنش حرارتی الگوهای متیلاسیون در طیور را تغییر داده و بر ژنهای مرتبط با رشد، ایمنی و متابولیسم تأثیر میگذارد.
تغییرات هیستونی مورد دیگری است که استیلاسیون و دیاستیلاسیون هیستون در پاسخ به تنش حرارتی تغییر میکند و دسترسی به کروماتین و بیان ژنهای مرتبط با استرس را تحت تأثیر قرار میدهد.
که این مولکولها microRNA های غیر کد کننده (مانند RNAها) پس از ترنسکریپسیون تنظیم بیان ژن را انجام میدهند و در شرایط تنش حرارتی تغییر میکنند که بر فرآیندهایی مانند تنظیم دما و سازگاری متابولیکی تأثیر میگذارند.
تغییرات متابولومیک نیز از دیگر مواردی است که به مطالعه متابولیتها در یک موجود زنده میپردازد و پیامدهای بیوشیمیایی تنش حرارتی را نشان میدهد که می توان به؛
تغییر در متابولیسم انرژی: تنش حرارتی تولید انرژی را از مسیرهای اکسیداتیو به مسیرهای بیهوازی تغییر میدهد که منجر به تجمع لاکتات و کاهش تولید ATP میشود.
اختلال در تعادل الکترولیتها: تنش حرارتی تعادل الکترولیتها (مانند سدیم، پتاسیم) را مختل میکند که بر عملکرد عضلات و تعادل مایعات تأثیر میگذارد.
نشانگرهای استرس اکسیداتیو: در شرایط تنش حرارتی سطوح گونههای اکسیژن فعال (ROS) افزایش مییابد و آنتیاکسیدانهای بدن مانند گلوتاتیون تغییر میکنند.
اختلال در متابولیسم پروتئین و لیپید: تنش حرارتی متابولیسم آمینواسیدها و لیپیدها را تحت تأثیر قرار میدهد و منجر به تجزیه عضلات و کاهش کیفیت گوشت میشود.
برای مقابله با اثرات منفی تنش حرارتی، چندین استراتژی مورد بررسی قرار گرفته اند که از جمله آن می توان به؛
مداخلات تغذیهای از جمله؛
آنتیاکسیدانها که افزودن ویتامینها (مانند ویتامین E، ویتامین C) و مواد معدنی (سلنیوم، روی) به رژیم غذایی میتواند استرس اکسیداتیو را کاهش دهد.
الکترولیتها نیز افزودن الکترولیتهایی مانند سدیم، پتاسیم و بیکربنات به بازگرداندن تعادل الکترولیتها و حفظ احتباس آب کمک میکند.
تنظیم خوراک که استفاده از جیرههای کمانرژی و پروتئین بالا و افزایش مقدار آمینواسیدهای ضروری (مانند متیونین) میتواند کاهش مصرف خوراک را جبران کند.
در بخش مدیریت محیطی نیز؛
سیستمهای خنککننده که استفاده از تکنولوژیهای خنکسازی مانند خنکسازی تبخیری، تهویه و سیستمهای پاشش آب در سالنهای مرغداری به تنظیم دمای محیط کمک میکند.
تنظیم نور و تراکم جوجهها نیز میتواند تولید حرارت متابولیکی را کاهش داده و به پرندگان کمک کند تا با تنش حرارتی مقابله کنند.
انتخاب ژنتیکی از دیگر مواردی است که برنامههای اصلاح نژادی بر انتخاب خطوط مقاوم به حرارت در طیور تمرکز دارند که بهتر با شرایط تنش حرارتی سازگار هستند و طیوری با توانایی بهتر برای تنظیم دما و تحمل به استرس انتخاب میشوند.
افزودنیهای گیاهی که مکملهای گیاهی (مانند آویشن، پونه کوهی و زردچوبه) پتانسیل کاهش استرس اکسیداتیو، بهبود هضم و تقویت سیستم ایمنی در شرایط تنش حرارتی را نشان دادهاند.
مدولاسیون اپیژنتیکی از دیگر مواردی است که تحقیقات در زمینه درمانهای آن هنوز در مراحل اولیه قرار دارند، اما این مطالعات امیدبخش هستند و ممکن است به توسعه درمانهایی منجر شوند که بیان ژن را در پاسخ به استرسهای محیطی مانند حرارت تنظیم کنند و درک چگونگی تأثیر نشانگرهای اپیژنتیکی توسط حرارت میتواند به مداخلات هدفمند منجر شود.
https://eghtesadhirkan.ir/View/News/Details.aspx?id=Nzgw