یادداشت-محمدرضا کنعانی، سرپرست اداره‌کل حفاظت محیط زیست مازندران- روز جهانی تنوع زیستی، فرصتی برای بازنگری در رویکردهای توسعه‌ای و سیاست‌گذاری‌های محیطی زیستی کشورهاست؛ رویکردهایی که اگر با ظرفیت‌ها و محدودیت‌های طبیعت همسو نباشند، نه‌تنها پایدار نخواهند بود، بلکه به تهدیدی برای بقاء جوامع انسانی تبدیل می‌شوند. شعار امسال با عنوان «همسویی با طبیعت و توسعه پایدار»، بر همین پیوند بنیادین میان حفاظت از زیست‌بوم‌ها و آینده‌نگری در مسیر توسعه تأکید دارد.

تنوع زیستی، متشکل از گونه‌ها، ژن‌ها، اکوسیستم‌ها و تعاملات میان آن‌ها، زیربنای حیات بر روی کره زمین است. ما برای تأمین غذا، تصفیه آب، مقابله با تغییرات اقلیمی، محافظت در برابر بلایای طبیعی و تضمین سلامت جسمی و روانی خود، به این تنوع نیاز داریم. نابودی گونه‌ها، تخریب زیستگاه‌ها، ورود گونه‌های مهاجم، آلودگی‌های محیط‌زیستی و تغییرات اقلیمی، زنجیره‌ای از آسیب‌ها را به ساختار طبیعی کره زمین وارد کرده و تداوم این روند، پیامدهایی غیرقابل جبران برای بشر در پی خواهد داشت.

استان مازندران، با بهره‌مندی از جنگل‌های هیرکانی، تالاب‌های بین‌المللی، سواحل دریای خزر و رشته‌کوه‌های البرز، یکی از غنی‌ترین مناطق کشور از نظر تنوع زیستی است. بیش از نیمی از گونه‌های پستانداران و پرندگان کشور در این استان زیست می‌کنند و گونه‌هایی چون فوک خزری، مرال، گوزن زرد، گربه جنگلی و عقاب دریایی دم‌سفید، سرمایه‌های ژنتیکی بی‌بدیل ایران به شمار می‌روند.

در مسیر تحقق توسعه پایدار، ضروری است که ملاحظات محیط زیستی، به‌ویژه حفاظت از زیستگاه‌های طبیعی و گونه‌های در معرض تهدید، در طراحی و اجرای برنامه‌های توسعه ای به‌طور جدی لحاظ شود. توسعه‌ای که به بهای تخریب طبیعت رقم بخورد، نه‌تنها ناپایدار است، بلکه عدالت بین‌نسلی را نیز نقض می‌کند. تحقق این مهم نیازمند آن است که تمام دستگاه‌های اجرایی، نهادهای اقتصادی، جامعه علمی و آحاد مردم، طبیعت را به عنوان سرمایه‌ای ملی و نسل‌محور تلقی کرده و در تصمیم‌گیری‌های خود آن را در اولویت قرار دهند.