یادداشت، محمد مهرگانفر، دکتری برنامه ریزی: بر اساس گزارش شرکت مدیریت منابع آب ایران تا تاریخ ۱۶ فروردین ۱۴۰۴، میانگین بارندگی کشور در سال آبی جاری به ۹۶.۹۷ میلی‌متر رسیده که نسبت به سال گذشته ۱۴ درصد کاهش و نسبت به میانگین بلندمدت ۴۸ درصد کاهش نشان می‌دهد. 

در استان گلستان نیز میزان بارش از ابتدای سال آبی تا کنون فقط ۱۷۲ میلی‌متر گزارش شده است؛ عددی که به گفته کارشناسان، برای پشتیبانی از نیازهای آبی بخش کشاورزی و منابع شرب استان کافی نیست. 

سدهایی که تقریباً خالی‌اند 

در این میان، وضعیت ذخایر سدهای بزرگ استان نیز نگران‌کننده است: 

 •سد وشمگیر تنها ۲۸ درصد پر شده و نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۵۱ درصد کاهش داشته است. 

 •سد بوستان نیز با ۳۸ درصد پرشدگی، کاهش ۴۸ درصدی را تجربه کرده است. 

کشاورزی در معرض تهدید مستقیم: 

بیش از ۸۰ درصد منابع آب استان گلستان در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، آن هم عمدتاً با روش‌های سنتی و پرهدررفت. کاهش منابع آب مستقیماً امنیت معیشتی کشاورزان، تولید محصولات استراتژیک مانند برنج، گندم و پنبه، و در نهایت امنیت غذایی منطقه را به مخاطره می‌اندازد. 

چه باید کرد؟ 

پیشنهاد کارشناسان برای مقابله با این بحران شامل: 

• توسعه سامانه‌های آبیاری نوین (قطره‌ای و تحت فشار) 

• بازچرخانی آب در صنایع و استفاده از پساب های تصفیه‌شده در کشاورزی 

• افزایش بهره‌وری در مصرف آب کشاورزی 

• رعایت الگوی کشت با توجه به ماده 33 برنامه هفتم توسعه کشور و پرهیز از کشت محصولات پر آب طلب 

• استفاده از (الگوی نکاشت )در استان گلستان 

• فرهنگ‌سازی برای مدیریت مصرف در میان بهره‌برداران 

• اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوان داری 

سخن آخر 

 استان گلستان نه تنها با کمبود منابع آبی روبه رو می باشد ، بلکه افت سطح آب‌های زیرزمینی نیز در حال شدت گرفتن است. بدون اصلاح الگوی کشت واستفاده از فناوری‌های نوین آبیاری، بحران به سطوح اجتماعی همانند یزد و اصفهان نیز سرایت خواهد کرد . آنچه امروز در گلستان جریان دارد، تنها یک بحران محیط‌زیستی نیست، بلکه تهدیدی برای معیشت، مهاجرت، و پایداری اقتصادی منطقه است. اگر امروز چاره‌اندیشی نشود، فردا خیلی دیر خواهد بود.