به گزارش خبرنگار اقتصاد هیرکان، روز خلیج فارس یادآور پایان سلطه استعمار پرتغال بر آب‌های جنوبی ایران در سال ۱۶۲۲ میلادی است، زمانی که نیرو‌های ایرانی به فرماندهی امام قلی‌خان، سردار صفوی، با پشتیبانی نیرو‌های مردمی و کمک ناوگان بریتانیا، پرتغالی‌ها را از تنگه هرمز بیرون راندند.


چرا به این نام؟


خلیج فارس از دیرباز با همین نام در اسناد و نقشه‌های تاریخی جهانی ثبت شده است. واژه «خلیج فارس» (Persian Gulf) در منابع یونانی، رومی، عربی و حتی متون اسلامی قرون وسطی نیز به همین صورت آمده است. جغرافی‌دانان بزرگی، چون بطلمیوس، استرابون، و ابن‌حوقل همگی از این آبراه با عنوان «الخلیج الفارسی» یا «بحر فارس» یاد کرده‌اند.


در دهه‌های اخیر، برخی کشور‌های عربی با انگیزه‌های سیاسی و هویتی، تلاش کرده‌اند تا این نام را تغییر داده و اصطلاح جعلی «خلیج عربی» را جایگزین آن کنند.


این تلاش‌ها با واکنش شدید محققان، مورخان و ملت ایران مواجه شده است. از همین رو، برای تثبیت و پاسداشت نام اصیل این پهنه آبی، روز دهم اردیبهشت به عنوان «روز ملی خلیج فارس» در تقویم رسمی ایران درج شد.

این نام‌گذاری، تأکیدی بر تعلق تاریخی و فرهنگی این منطقه به ایران و ملت آن است.


اهمیت خلیج فارس


خلیج فارس تنها یک پهنه آبی نیست؛ بلکه منطقه‌ای استراتژیک و حیاتی برای اقتصاد، امنیت و هویت ملی ایران. در ادامه به برخی از ابعاد اهمیت این خلیج اشاره می‌شود:


جغرافیای راهبردی: خلیج فارس یکی از حساس‌ترین نقاط ژئوپلیتیکی جهان است. بیش از ۳۰ درصد از ذخایر نفتی جهان در اطراف این خلیج قرار دارد و تنگه هرمز، به عنوان ورودی و خروجی اصلی آن، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان به‌شمار می‌رود.


اهمیت اقتصادی: ایران از طریق بنادر جنوبی خود مانند بندرعباس، بوشهر، خارک و چابهار، ارتباط خود را با اقتصاد جهانی حفظ می‌کند. صادرات نفت و گاز از طریق خلیج فارس، منبع اصلی درآمد‌های ارزی کشور است. همچنین صنعت شیلات، کشتی‌سازی، و گردشگری دریایی از دیگر مزایای اقتصادی این منطقه است.


بعد فرهنگی و تاریخی: سواحل خلیج فارس از هزاران سال پیش محل تعامل اقوام و تمدن‌های مختلف بوده است. آثار باستانی، معماری‌های سنتی، فرهنگ بومی ساکنان جنوب ایران و آیین‌های دریایی، نشان‌دهنده ریشه‌های عمیق تاریخی این منطقه در تمدن ایرانی است.

اهمیت امنیتی و نظامی: کنترل خلیج فارس و حفاظت از مرز‌های آبی همواره یکی از اولویت‌های اصلی نیرو‌های نظامی ایران بوده است. وجود پایگاه‌های دریایی و نیروی دریایی راهبردی ارتش و سپاه پاسداران در سواحل جنوبی کشور، گواهی بر اهمیت امنیتی این منطقه است.


نقش خلیج فارس در هویت ملی


در دنیای امروز که جنگ روایت‌ها و تحریف‌های تاریخی شدت گرفته، خلیج فارس به یک نماد مقاومت فرهنگی و هویتی تبدیل شده است.

ایستادگی در برابر تلاش‌ها برای تغییر نام این خلیج، صرفاً یک اقدام جغرافیایی نیست؛ بلکه دفاعی است از تاریخ، فرهنگ و موجودیت ملی. خلیج فارس به بخشی از حافظه جمعی ایرانیان تبدیل شده؛ حافظه‌ای که بر پایه افتخار، اصالت و ایستادگی استوار است.