به گزارش خبرنگار اقتصاد هیرکان، علی ربیعی در نشست علمی و تخصصی «نوآوری اجتماعی و توسعه اقتصادی» اظهار کرد: این بحث حاصل گفت‌وگوهای متعدد با کارشناسان، محققان و پژوهشگرانی است که دغدغه ایران را دارند و بر این باورند که در شرایط کنونی، نیازمند نوعی بازآفرینی، نوآوری و بازسازی ارتباط میان سه ضلع دولت، اقتصاد و جامعه هستیم.


وی افزود: شاید بتوان ویژگی این دوران را «زیست در دوران شوک و بحران» دانست. ما باید برای شرایطی آماده باشیم که حتی پس از عبور از بحران‌های فعلی، آثار شوک‌های اقتصادی و اجتماعی همچنان وجود داشته باشد. بنابراین لازم است به گونه‌ای حرکت کنیم که اقتصاد و جامعه ایران بتوانند با شوک‌های ناشی از این دوران سازگار شوند.


دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور با اشاره به فشارهای اقتصادی موجود تصریح کرد: فشارهای تورمی، کاهش شدید ارزش پول ملی، محدودیت‌های تجاری، بحران ارزی و نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی، بخش‌های مختلف اقتصاد و جامعه را تحت تأثیر قرار داده است. در چنین شرایطی، دولت، بازار و جامعه هر کدام باید نقش خود را در افزایش تاب‌آوری کشور ایفا کنند.


ربیعی با بیان اینکه ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و اقتصادی خود همواره تحت تأثیر تحولات منطقه‌ای و جهانی قرار دارد، گفت: ایران در منطقه‌ای قرار گرفته که بخش مهمی از تجارت جهانی، انرژی و سرمایه در آن متمرکز است. بنابراین خواه‌ناخواه اتفاقات منطقه‌ای و جهانی بر اقتصاد و جامعه ما اثر می‌گذارد و به همین دلیل ناچاریم یک سیستم مقاوم و تاب‌آور برای کشور ایجاد کنیم.


وی ادامه داد: نقد سیاست‌ها و پذیرش وجود اشکالات، منافاتی با ضرورت ایجاد یک فهم مشترک درباره شرایط کشور ندارد. ما باید بپذیریم که با مجموعه‌ای از بحران‌ها و شوک‌های پیچیده مواجه هستیم و برای مواجهه با آنها، نیازمند همکاری و هم‌افزایی میان دولت، بازار و جامعه هستیم.


دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور یکی از راهکارهای مهم افزایش تاب‌آوری اقتصادی را کاهش تمرکز و تقویت ظرفیت‌های منطقه‌ای دانست و گفت: منطقه‌گرایی و کاهش تمرکز می‌تواند بخشی از شوک‌ها را کاهش دهد. استفاده از توانمندی‌های موجود در مناطق، شکل‌گیری سلول‌های اقتصادی منطقه‌ای و زنجیره‌ای کردن فعالیت‌ها می‌تواند به افزایش ظرفیت اقتصادی کشور کمک کند.


ربیعی همچنین بر ضرورت تقویت بخش خصوصی تأکید کرد و افزود: امروز فرصت مناسبی برای کاهش وابستگی اقتصاد به بخش‌های رانتی و افزایش نقش بخش خصوصی فراهم شده است. باید از ظرفیت بخش خصوصی برای شکل‌دهی به یک اقتصاد تاب‌آور استفاده کنیم و زمینه حضور مؤثرتر این بخش در اقتصاد را فراهم آوریم.


وی با اشاره به فشارهای ناشی از جنگ و بحران‌های امنیتی و روانی بر جامعه اظهار کرد: تصور برخی این بود که با ایجاد فشار نظامی و روانی، جامعه ایران دچار فروپاشی می‌شود، اما جامعه ایران نشان داد که در برابر این فشارها ایستادگی می‌کند. ما زنده خواهیم ماند و می‌توانیم آینده‌ای با نشاط‌تر و امیدوارکننده‌تر را تجربه کنیم.


دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور تأکید کرد: هدف ما باید رسیدن به یک نظریه و الگوی جدید برای «ثبات همراه با پویایی» باشد؛ الگویی که در کنار رشد اقتصادی پایدار، توسعه اجتماعی و جامعه‌ای امیدوار و برخوردار از شادکامی را دنبال کند.


ربیعی ادامه داد: باید میان دولت، بازار و جامعه یک توازن و برهم‌کنش درست ایجاد کنیم تا با هم‌افزایی، فشارها را از یکدیگر کاهش دهیم. در این میان، بازار و اقتصاد نیز باید مسئولیت اجتماعی خود را در قبال جامعه جدی‌تر دنبال کنند.


وی با تأکید بر نقش نهادهای مدنی و نهادهای میانی میان دولت و جامعه گفت: اتفاقاً نهادهای میانی میان دولت و جامعه باید رشد کنند. سمن‌ها، تشکل‌های مدنی و مجموعه‌هایی که در قالب کارآفرینی اجتماعی فعالیت می‌کنند، بخشی از این نهادهای میانی هستند و می‌توانند نقش مهمی در تقویت سرمایه اجتماعی داشته باشند.


ربیعی افزود: نگاه دولت به جامعه نباید نگاه کنترلی باشد، بلکه باید بر توانمند کردن جامعه متمرکز شود. رئیس‌جمهور نیز بر افزایش و توانمند کردن ظرفیت اجتماعی تأکید دارد. زمانی که بازار با شوک‌های شدید مواجه می‌شود، ممکن است کارکرد خود را از دست بدهد و زمانی که دولت ضعیف می‌شود، جامعه باید بتواند بخشی از بار این فشار را تحمل کند.

وی با اشاره به ضرورت تغییر نقش جامعه در اقتصاد گفت: جامعه نباید صرفاً مصرف‌کننده اقتصاد و بازار باشد، بلکه باید به شریک دولت و اقتصاد تبدیل شود.


باید شرایطی فراهم شود که جامعه در فرآیند تولید، سرمایه‌افزایی و ایجاد ارزش اقتصادی نقش داشته باشد. بخش مهمی از نوآوری و خلاقیت مورد نیاز کشور نیز از همین مسیر شکل می‌گیرد.


دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: در شرایط جدید، نیازمند بازسازی و بازتعریف روابط میان دولت، بازار و جامعه هستیم. جنگ و فشارهای نظامی، اقتصادی، روانی و معیشتی ما را وارد پارادایم جدیدی کرده و باید برای این شرایط، تعریف و برنامه‌ریزی جدیدی داشته باشیم.


ربیعی گفت: همان‌طور که در سطح راهبردی سه ضلع دفاع، دیپلماسی و اقتصاد را در نظر می‌گیریم، در سطح اجتماعی نیز باید سه ضلع دولت، اقتصاد و جامعه را در کنار یکدیگر ببینیم و برای ترمیم و تقویت این سه ضلع برنامه داشته باشیم.


وی در پایان تأکید کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به همکاری، همراهی و درک درد مشترک میان دولت، بازار و جامعه نیاز داریم و نشست‌هایی از این دست باید به شکل مؤثر به این پیوند و هم‌افزایی کمک کنند.