یادداشت، عبدالعلی کیان مهر معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندارگلستان - در ماه‌های گذشته، همه ما از نزدیک شاهد بودیم که در کنار فشارهای ناشی از جنگ، زندگی در کشور متوقف نشد. تولید ادامه یافت، چرخه تأمین کالاهای اساسی حفظ شد، بازار با وجود نگرانی‌ها مسیر خود را ادامه داد و مجموعه‌ای از دستگاه‌های اجرایی، فعالان اقتصادی، تولیدکنندگان، اصناف و مردم، هر یک به سهم خود تلاش کردند تا کمترین آسیب متوجه زندگی روزمره جامعه شود. این تجربه نشان داد که مدیریت بحران تنها به امکانات و منابع وابسته نیست اعتماد متقابل، احساس مسئولیت و همدلی مردم، بخش مهمی از توان یک کشور برای عبور از شرایط دشوار را شکل می‌دهد.

در ادبیات اقتصادی، سرمایه اجتماعی یکی از مهم‌ترین پشتوانه‌های توسعه پایدار به شمار می‌رود. اقتصادی که از اعتماد عمومی، مشارکت مردم و همکاری میان بخش‌های مختلف جامعه برخوردار باشد در برابر تکانه‌ها مقاوم‌تر است و با هزینه کمتری از بحران‌ها عبور می‌کند. این واقعیتی است که شاید در آمارها به‌سادگی دیده نشود اما آثار آن در آرامش بازار، تداوم تولید و حفظ انسجام اجتماعی کاملاً قابل لمس است.

اربعین را نیز می‌توان از همین زاویه نگاه کرد. این اجتماع عظیم، تنها یک آیین مذهبی نیست بلکه تجربه‌ای کم‌نظیر از مشارکت اجتماعی و مسئولیت‌پذیری جمعی است. میلیون‌ها نفر، بدون چشم داشت مادی، بخشی از زمان، امکانات و توان خود را در اختیار دیگران قرار می‌دهند. موکب‌ها، جلوه‌ای از همین فرهنگ هستند ،فرهنگی که بر پایه اعتماد، ایثار و خدمت شکل گرفته و نشان می‌دهد هرگاه یک جامعه بر محور ارزش‌های مشترک گرد هم بیاید، ظرفیت‌های بزرگی برای حل مسائل و عبور از دشواری‌ها پدید می‌آید.

برای مدیران اقتصادی، اربعین صرفاً یک مناسبت مذهبی نیست بلکه یادآور این حقیقت است که توسعه، تنها با منابع مالی یا اجرای طرح‌های عمرانی محقق نمی‌شود. هر اندازه اعتماد عمومی تقویت شود، سرمایه‌گذاری نیز امنیت بیشتری پیدا می‌کند، همکاری میان دولت، بخش خصوصی و مردم گسترش می‌یابد و اقتصاد از توان بیشتری برای مقابله با بحران‌ها برخوردار خواهد شد.

در چنین شرایطی مسئولیت مدیران اقتصادی تنها به مدیریت منابع، حمایت از تولید یا تنظیم بازار محدود نمی‌شود. صیانت از اعتماد عمومی نیز بخشی جدایی‌ناپذیر از همین مسئولیت است ،چرا که هر اندازه این سرمایه تقویت شود، توان کشور برای عبور از بحران‌ها نیز افزایش خواهد یافت.

در روزگار ما، مهم‌ترین سرمایه کشور نه آن چیزی است که در بودجه‌ها و حساب‌های ملی ثبت می‌شود، بلکه اعتمادی است که میان مردم و حاکمیت شکل می‌گیرد. اربعین، هر سال این حقیقت را به ما یادآوری می‌کند که هرگاه این سرمایه حفظ شود، عبور از سخت‌ترین بحران‌ها نیز دور از دسترس نخواهد بود.